 |
Facta Non Verba | ||||
|
Ursula Le Guin: Ο Αναρχικός των δύο κόσμων
Η Ursula Le Guin γράφοντας επιστημονική φαντασία, μιλάει για τη Γη του σήμερα και τον «εξωγήινο» της διπλανής πόρτας. ‘Ο Αναρχικός των δύο κόσμων’ είναι ένα μυθιστόρημα κινούμενο μεταξύ δύο πλανήτων, του Γιουράς και του Ανάρες, όπου ο ένας είναι δορυφόρος του άλλου. Ο Γιουράς έχει πολλές ομοιότητες με τη Γη, όπου επικρατεί ο καπιταλισμός: κράτη, βιομηχανίες, ταξικές κοινωνίες, λίγο από Η.Π.Α. και Ευρώπη. Η Ανάρες είναι η απόλυτη αν-αρχική ουτοπία, κατοικούμενη από αποίκους του Γιουράς που έβαλαν τις επαναστατικές τους ιδέες στην πράξη: ισότητα, άμεση δημοκρατία, απουσία ιδιοκτησίας, κοινοβιακή ζωή. Οι Γιουράσιοι είχαν ξεφορτωθεί τους «ταραξίες» ευχαρίστως και για αρκετές γενιές η επικοινωνία είχε διακοπεί. Σε κάθε κεφάλαιο μας ταξιδεύει εναλλάξ στο παρόν και το παρελθόν, στο σήμερα του επιστήμονα Σεβέκ, ο οποίος ταξίδεψε στον Γιουράς για να αποκαταστήσει την επικοινωνία, και στο παρελθόν του, στα παιδικά και νεανικά του χρόνια στην Ανάρες. Η παράλληλη αφήγηση χτίζει τον κόσμο της Ανάρες με συνέπεια μέσα από τα μάτια του μικρού Σεβέκ, δίνοντας με σχετική πειστικότητα το θεωρητικό υπόβαθρο και τις λεπτομέρειες εφαρμογής του που κάνουν δυνατή την ύπαρξη της Αναρεσιανής κοινωνίας. Παράλληλα φαίνονται οι εσωτερικές της συγκρούσεις και τα προβλήματα που δημιουργούν στον Σεβέκ. Όντας στα πρόθυρα μιας μεγάλης επιστημονικής ανακάλυψης, ο Σεβέκ θα καταφέρει τελικά να αποκαταστήσει τις σχέσεις πλανήτη-δορυφόρου, της παλιάς κοινωνίας με τη νέα, και να δημοσιεύσει τη θεωρία του ως κτήμα όλων. Το ενδιαφερον βρίσκεται στο ότι στον Γιούρας όπου επικρατεί ο καπιταλισμός συναντάμε ένα πλανήτη πλούσιο σε πρώτες ύλες και φυσικά αγαθά (απουσιάζει όποια οικολογική καταστροφή σε αντίθεση με την κατάσταση στη Γη σήμερα), μια κοινωνία οικονομικά εύρωστη (δεν απουσιάζουν βέβαια οι περιθωριοποιημένοι), όπου ο καπιτλισμός επικρατεί, θα μπορούσαμε να πούμε στο ‘ίδανικό’ του. Ο Ανάρες, αντίθετα, είναι ένας πλανήτης άγονος, δύσκολος για επιβίωση, όπου οι κάτοικοί του είναι αναγκασμένοι να ξεπεράσουν μια σειρά απο δυσκολίες, ώστε να καταστήσουν δυνατή την κοινωνία που επιθυμούν. Έτσι η Le Guin, προσπαθεί να θέσει τα δύο συστήματα στην κρίση μας, όχι μέσω των συνεπειών τους αλλά μέσω της ουσίας τους. Η ιστορία του Σεβέκ είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που γεφύρωσε το χάσμα, εκείνου που πάλεψε τις διαχωριστικές γραμμές και αναγνώρισε τον εαυτό του στον «άλλο». Σε πολλά έργα της Λεγκέν προβάλλει έντονα το Ταοϊκό στοιχείο της αντίθεσης (Γιν και Γιανγκ), το φως και το σκοτάδι, το αρσενικό και το θηλυκό κλπ. Τα αντίθετα όμως δεν έχουν την έννοια της επιλογής ή της διαμάχης αλλά προβάλλεται η αναγκαιότητα της συνύπαρξης, της συγχώνευσης τους ώστε να επιτευχθεί η πληρότητα και η ισορροπία. Το βασικό μοτίβο αυτής της γενικής ενωτικής ιδέας βρίσκεται στη ρίζα των περισσότερων από τα βιβλία. Στο «Αριστερό χέρι του σκότους», για παράδειγμα, καταγράφει τις περιπέτειες του Τζένλι Άι, ειδικού απεσταλμένου της «Κοινωνίας των Κόσμων» στον πλανήτη Γκέθεν («χειμώνας», που είναι η επικρατούσα εποχή του). Ενδιαφέρον είναι το ότι ο πλανήτης κατοικείται από ερμαφρόδιτους των οποίων το φύλο καθορίζεται μόνο για μερικές μέρες το μήνα, οπότε και μπορούν να αναπαραχθούν παίρνοντας το ρόλο είτε «άντρα» είτε «γυναίκας». Λόγω ανυπαρξίας ανεξέλεγκτων σεξουαλικών ορμών και καταπνιγόμενων επιθυμιών, στον Γκέθεν δεν έχει γίνει ποτέ πόλεμος. |
|
