Οι εποχές περνούν σέρνοντας πίσω τους πιστούς ακόλουθους: μύθους και επιδημίες. Στο κέντρο του ουρανού μια πληγή ανοιχτή. Το καζάνι της μέρας, ο ήλιος. Φώς και σκιά. Οι μέρες στοιχίζονται στη σκιά πυρηνικών αντιδραστήρων. Το πλήθος στριμώχνεται να δει. Είναι αυτό ένα θαύμα; Μια φρικτή παραφωνία; Άνθρωποι ερωτεύονται στη σκιά απρόσωπων ιών. Το ξέρω πως είμαι άρρωστος. Δεν ξέρω όμως το πρόσωπό της. Ξέρω μόνο τη μυρωδιά και τα σημάδια της. Ανασαίνουν και βαθαίνουν. Αυτή είναι η τιμωρία; Και αν είναι ποιός έχει δικαίωμα να δικάζει και να καταδικάζει; Αν είμαι αυτός που διάλεξες τότε μην το σκέφτεσαι. Δώσε μου το δυνατότερο χτύπημα που μπορείς. Δώσε μου όσο πόνο μπορείς να φτύσεις από μέσα σου. Δώσε μου μία μόνο μία ευκαιρία να σου δείξω τί είμαι. Διασχίζω ποτάμια που ρέουν σα σκιά, ξέφωτα που λυώνουν με μια κραυγή. Η τελετουργία της καθημερινότητας με σπρώχνει σε μια δίνη νέον. Βασανιστήρια και δημόσιες διαπομπεύσεις. Ποιός είπε ότι ο λιθοβολισμός έχασε την αίγλη του;

Ελάτε ελάτε να δείτε. Έχει μεγάλη πλάκα εδώ κάτω. Εδώ κάτω όλα επιπλέουν. Σχολεία, πανεπιστήμια, θέατρα, βιβλιοθήκες ευδοκιμούν αεροστεγώς στη σκιά στρατοπέδων συγκέντρωσης. Τσακισμένα μέλη στριφογυρνούν στο χορό του πυρετού. Ποιό είναι αυτό, αυτό το πρόσωπο, στραγγαλισμένο μέσα σε ανθισμένα στεφάνια; Αυτό είναι το πρόσωπο του έρωτα; Αυτό το χλωμό αδιέξοδο; Έχει μεγάλη πλάκα εδώ κάτω.Υπόνομοι, λιγδιασμένες τουαλέτες, σκοτεινά δωμάτια, αίθουσες αναμονής, ξεχασμένοι σταθμοί, ρωμαϊκά λουτρά. Ξέρω έχει μεγάλη πλάκα εδώ κάτω. Αυτές είναι οι πληγές μου. Αλεσμένες στη μεγάλη κρεατομηχανή. Δεν ανησυχώ. Μ’ ένα μπάλωμα θα τις εξαφανίσω. Εδώ είναι άλλη μία. Αύριο θα ‘χουν όλοι ξεχάσει. Κρύο. Κρύο. Γρήγορα θα χαθεί. Κρύο. Κρύο. Ποτέ ξανά. Κρύο. Και θα επιστρέψω όταν ο χρόνος σταματήσει, κάτω από έναν άδειο ουρανό, έξω από μια κοιμισμένη πόλη, δίπλα από ένα φλεγόμενο δέντρο, σ’ ένα μεγάλο τραπέζι με πρόσωπα πολλά καθισμένα ολόγυρά του, σιωπηλά και ευτυχισμένα.

Ο βρετανός σκηνοθέτης, συγγραφέας και ζωγράφος Derek Jarman, γεννήθηκε το 1942 και πέθανε από AIDS, το 1994. Σαν γκέι ακτιβιστής, αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων και σα δημιουργός εθιξε μέσα απ’ τις ταινίες του καταστάσεις και προβλήματά τους. Ο Kήπος (1990), είναι μια ποιητική αλληγορία για το AIDS, μια πράξη αλληλεγγύης σε φορείς και θύματα που γυρίστηκε λίγα χρόνια πριν πεθάνει ο δημιουργός της, ήδη φορέας της ασθένειας απ’ το 1986.

Στις περισσότερες ταινίες του Jarman μπορείς να μπεις από οποιοδήποτε σημείο της διακλάδωσης. Ο Κήπος είναι χωρισμένος σε δρόμους και μονοπάτια, λεωφόρους και στενα. Μπορεις να μπεις απ’ όπου θες αφού όλα συνδέονται μπρος πίσω, μέσα έξω σαν σύμπλεγμα ερωτικό. Ένα καλειδοσκόπιο πανοραμικών εικόνων, παθών δωματίου, μίξη μελωδιών και θορύβων του δρόμου, κραυγών και ψιθύρων, ξεφωνητών πόνου και ακραίας χαράς, απελπισίας και ηλίθιας υστερίας.

Ο ίδιος, όντας πέρα από κινηματογραφιστής ποιητής και ζωγράφος, ποτίζει κάθε σκήνη με τη θλίψη των λέξεων και την αναίτια ομορφιά των χρωμάτων. Έχοντας καταργήσει κάθε μηχανισμό αφήγησης, μας ταξιδεύει με την κάμερα- οδηγό σ’ ένα εκτροχιασμένο ταξίδι μύθων, εικόνων, συναισθημάτων και παραισθήσεων. Σκοπός της τέχνης είναι να μας φέρνει αντιμέτωπους με το ακραίο, με το αδιανόητο.

Ο Jarman, μέσα από μια συρραφή ποιητικών εικόνων, μας μεταφέρει στις θολές και αχαρτογράφητες πριοχές της παράλογης βίας, του εξευτελισμού, του ακραίου έρωτα, της πυρετικής επιδημίας, του παραλογισμού, της ασφυκτικής μηχανοποίησης της καθημερινότητας, θέτοντας όμως σαν αντίβαρο σε κάθε πληγή την τρυφερότητα, την κατανόηση, τη μυστικότητα και την ιερότητα. Το μήνυμα είναι σαφές: δεν υπάρχει μήνυμα. Ξεκινώντας η ταινία ακούμε: “Θέλω να μοιραστώ το κενό μαζί σας, όχι απλά να γεμίσω τη σιωπή με ψέμματα. Σας προσφέρω ένα ταξίδι χωρίς κατεύθυνση, χωρίς βεβαιότητα, με αβέβαιη κατάληξη”. Mέσα από μια εικαστική περιήγηση σε όνειρα και εφιάλτες, σε τραγωδίες και φάρσες, σε διαπομπεύσεις και ύμνους, σε μηχανές και λουλούδια, διαμέσου προσώπων και συμβόλων, όλα βρίσκουν τη σωστή τους θέση σε έναν άχρονο και άτοπο τόπο, έναν άφρακτο κήπο όπου πραγματοποιείται μια μυστική συνεύρεση ζωντανών και νεκρών, θυτών και θυμάτων στο ρυθμό μιας απόκοσμης μελωδίας και μιας απειλής:

Μια μέρα θα σηκωθώ και θα τρέξω.
Θα πετάξω από πάνω μου αυτό το άρρωστο δέρμα μ’ ένα γέλιο παιδικό.
Θα φωνάξω με φωνή που δε γνωρίζει απαγορευμένο και ανόσιο.
Απόμακρη κι αληθινή.
Θα φωνάξω. Φωτιά θα βάλω στον πάγο. Μιά μέρα.
Σε μια έρημη παραλία, ίδια μ’ όλες τις άλλες.
Μιά μέρα. Θα τρέξω και θα φωνάξω.
Μιά μέρα σαν όλες τις άλλες.
Εγώ. Σαν όλους τους άλλους.