"Ανοίξτε τις κουρτίνες σας παρακαλώ"

Sarah Kane

Η Σάρα Κέην γεννήθηκε στην Αγγλία το 1971. Οι γονείς της ήταν Ευαγγελιστές και η ίδια στην εφηβεία της ασπάστηκε τον χριστιανισμό. Αργότερα σχολίαζε την αφέλειά της κι έγινε άθεη ασκώντας κριτική στα εγκλήματα που γίνονταν στο όνομα του θεού. «God, the bastard», ήταν μια ατάκα του Μπέκετ που χρησιμοποιούσε συχνά. Ασχολήθηκε νωρίς με το θέατρο, παίζοντας, σκηνοθετώντας και γράφοντας. Τη δεκαετία του '90 στην Αγγλία αναπτυσσόταν μια νέα θεατρική τάση, που ήθελε να προκαλέσει το κυρίαρχο συμβατικό θέατρο. Προκαλούσε το θεατή, τον ανησυχούσε, τον ταρακουνούσε. Η Σάρα Κέην συγκαταλέγεται στους συγγραφείς και σκηνοθέτες αυτού του είδους θεάτρου, που ονομάστηκε "In-yer-face" theatre. Η ίδια προτιμούσε να μιλάει για βιωματικό θέατρο. Η θεατρική της δραστηριότητα ήταν έντονη, ακραία και ολιγόχρονη και τερματίστηκε από τον εκούσιο θάνατό της το Φλεβάρη του 1999. Το έργο της πολεμήθηκε πολύ από τους σύγχρονούς της κριτικούς και προκάλεσε πικρόχολες αντιδράσεις. Μετά την αυτοκτονία της το «εμετικό πρωϊνό σκύλου», το έργο της, μετατράπηκε στο «μια ξεχωριστή πειραματική φωνή». Ο φόνος έγινε μύθος. Η ίδια είχε πει ότι προτιμά

«να ριψοκινδυνέψει τις πιο βίαιες αντιδράσεις και άμυνες από μέρους των θεατών παρά να ανήκει σε μια κοινωνία που έχει αυτοκτονήσει.»

Το πρώτο της έργο ήταν το Βlasted. Ένα έργο που τοποθετείται σ' ένα ανώνυμο δωμάτιο ξενοδοχείου ξεκινώντας σαν ένα συμβατικό έργο και καταλήγοντας σε μια σκηνή κόλαση. Τα πεδία της μάχης έρχονται στο προσκήνιο. Η σκηνή ανατινάσσεται, μαζί της κι η θεατρική φόρμα.

Επόμενο έργο της είναι το Phaedra's love. Βασισμένο στην τραγωδία του Σενέκα τον συναγωνίζεται στην ωμή και τη σεξουαλική βία μιλώντας για την αγάπη.

Το Cleansed διαδραματίζεται σε ένα ίδρυμα στο οποίο η κοινωνία ξεφορτώνεται τους ανεπιθύμητους, ειρωνικά ονομασμένο ως «Πανεπιστήμιο». Το κύριο θέμα του είναι η αγάπη. Ως που μπορεί να φτάσει μέσα σε ένα περιβάλλον που ακρωτηριάζει;

Ακολουθεί το Crave. Η ετυμολογία του τίτλου: «εμμονή, μανία, πολύ δυνατή επιθυμία για κάτι, έντονη επίκληση, δίψα». Ένα έργο πιο ποιητικό όπου ο συμβατικός διάλογος εκλείπει. Περισσότερο πειραματικό με το σπάσιμο των θεατρικών συμβάσεων και περιορισμών.

Τελευταίο έργο της, λίγο πριν αυτοκτονήσει είναι η Psychosis 4.48. Ένας μονόλογος, ένα ποίημα που κραυγάζει την αγωνία και το φόβο του ανθρώπου. Που όμως δε φοβάται να μιλήσει γι ' αυτόν το φόβο με ωμότητα. Μια κατάδυση στο ανθρώπινο μυαλό. Ένα έργο μάλλον αυτοβιογραφικό που δεν παύει η αλήθεια του να αφορά όλους.

Η αποδόμηση είναι κύριο γνώρισμα των έργων της. Η γλώσσα σταδιακά καταρρέει. Η γλώσσα που ήταν η διαφυγή της, η γέφυρα, το θεμέλιο της πραγματικότητας, αποδεικνύεται προδοτική. Η φόρμα σπάει και διευρύνει τις δυνατότητες. Οι κανόνες στο εκτελεστικό απόσπασμα.

«Μια λέξη σε μια σελίδα και φτιάχνεις δράμα.»

Το βιωματικό αυτό θέατρο βάλλει ενάντια στην κοινωνία. Μια άρρωστη κοινωνία γεννάει άρρωστα παιδιά. Και η κοινωνία ενάντια στην οποία βάλλουν τα έργα αυτά, είναι αυτή που σε αφήνει ανίκανο να νιώσεις.

«Δεν είναι ότι δεν ξέρουμε αλλά ότι δε νιώθουμε.»

Η βία και η σκληρότητα που βρίσκονται στα έργα της Κέην βρίσκονται και στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα αυτού του κόσμου.

Η αγάπη είναι λύση, σανίδα σωτηρίας. Μέσα από τα κείμενά της, φαίνεται ένας άνθρωπος που μπορεί να αγαπήσει, που είναι ικανός να νιώσει. Να νιώσει στο πετσί του τον πόνο και να κραυγάσει στην ύστατη προσπάθεια να τον νικήσει. Να νιώσει την αδιαφορία και να θελήσει να την διαπεράσει. Κανείς δε μπορεί να πληγεί τόσο βαθιά αν δε διαθέτει ο ίδιος μεγάλο βάθος. Ποιος είναι τελικά ο άρρωστος και ποιος ο υγιής; Πού σταματά η πραγματική αγωνία και που αρχίζει η αναπαράστασή της; Το έργο της Σάρα Κέην μπορεί να αρέσει; Πού βρίσκεται η αλήθεια και πώς μπορούμε να σταθούμε στο ύψος της;

Ink