Ο Μπενζαμέν Περέ γεννήθηκε το 1899 στο Reze της Γαλλίας. Στα είκοσι του χρόνια πηγαίνει στο Παρίσι, όπου συμμετέχει στις δραστηριότητες των ντανταϊστών. Το 1922, μαζί με την ομάδα του Μπρετόν, απομακρύνεται από τους ντανταϊστές και παίζει καθοριστικό ρόλο στα πρώτα βήματα της εμφάνισης του σουρρεαλισμού. Το 1924 αναλαμβάνει τη διεύθυνση της επιθεώρησης "Σουρρεαλιστική Επανάσταση". Η σταθερή και αδιάλλακτη ριζοσπαστικότητα που θα χαρακτηρίσει τον Περέ σε ολόκληρη τη ζωή του αρχίζει να εκδηλώνεται: η φωτογραφία του φιγουράρει στην "Σουρρεαλιστική Επανάσταση" με λεζάντα «Ο συνεργάτης μας Μπενζαμέν Περέ ενώ βρίζει έναν παπά». Τα κείμενά του δίνουν στα λόγια την υπόσχεση της πράξης:

Το 1927, τέσσερα μέλη της ομάδας των σουρρεαλιστών, οι Μπρετόν, Αραγκόν, Ελυάρ και Ουνίκ, εντάσσονται στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Παρά την ενεργό συμμετοχή του στους παρισινούς αναρχικούς κύκλους, ο Περέ παρασύρεται από το κλίμα της εποχής, όπως αργότερα αναγνώρισε ο Μπρετόν, και γίνεται κι αυτός μέλος του κόμματος. Παράλληλα δραστηριοποιείται στον αγώνα ενάντια στη γαλλική αποικιοκρατία στο Μαρόκο. Παντρεύεται τη βραζιλιάνα τραγουδίστρια Elsie Houston και, το 1929, μετακομίζει στη Βραζιλία όπου έρχεται σε επαφή με την τροτσκιστική αντιπολίτευση. Το 1931 η βραζιλιάνικη κυβέρνηση τον απελαύνει για την πολιτική του δραστηριότητα. Στη συνέχεια ταξιδεύει μαζί με τον Μπρετόν στην Ισπανία, όπου οργανώνουν τη "Διεθνή Σουρρεαλιστική Έκθεση" στην Τενερίφη. Έρχεται σε ευθεία ρήξη με το κομμουνιστικό κόμμα και συμμετέχει στη συγγραφή του "Όταν οι σουρρεαλιστές είχαν δίκιο", όπου καταγγέλονται οι σουρρεαλιστές που εξακολουθούν να παραμένουν στο Κ.Κ. Προσεγγίζει την ομάδα του μεγάλου γάλλου ριζοσπάστη διανοητή George Bataille και συμμετέχει στην έκδοση της επιθεώρησης "Αντεπίθεση".

Τον Αύγουστο του 1936, αμέσως μετά την έκρηξη της επανάστασης στην Ισπανία, πηγαίνει στη Βαρκελώνη, όπου αρχικά πραγματοποιεί εκπομπές από το ραδιοσταθμό του POUM. Σύντομα αποχωρεί και κατευθύνεται στο μέτωπο της Αραγωνίας για να πολεμήσει με τη Φάλαγγα Ντουρρούτι, στο Τάγμα Νέστορ Μαχνό. «Κάθε συνεργασία με το POUM ήταν αδύνατη», γράφει στον Μπρετόν. «Ήταν πολύ πρόθυμοι να δεχτούν ανθρώπους στα δεξιά τους, όχι όμως στα αριστερά τους. Αποφάσισα να μπω στις πολιτοφυλακές των αναρχικών και τώρα νά 'μαι στο μέτωπο, στο Pino de Ebro». Στο μεταξύ εκδίδεται το "Δεν θα φάω απ' αυτό το ψωμί" - το λεπίδι ενός λόγου-πολεμική κραυγή δεν έχει στομώσει:

Τo 1937 επιστρέφει στο Παρίσι και συνεχίζει τη συνεργασία του με τον Μπρετόν. Το 1939 θα δημιουργήσουν μαζί τη "Διεθνή Ομοσπονδία Ανεξάρτητων Επαναστατών Καλλιτεχνών". Το 1940 συλλαμβάνεται για διεθνιστική και αντιμιλιταριστική προπαγάνδα και φυλακίζεται στις φυλακές της Rennes. Με την προέλαση των γερμανών οι φυλακές ανοίγουν και ο Περέ φεύγει για το Μεξικό, όπου θα παραμείνει μέχρι το 1948.

Το 1945 κυκλοφορεί το φυλλάδιο "Η καταισχύνη των ποιητών" όπου επιτίθεται βίαια στον Ελυάρ και κύρια στον Αραγκόν για την υπεράσπιση των εγκλημάτων του σταλινισμού (στα ελληνικά εκδόθηκε το 1983 από τη Διεθνή Βιβλιοθήκη στο περιοδικό "Πεζοδρόμιο").

Το 1947 συμμετέχει στη συγγραφή του κειμένου "Η ελευθερία είναι μια λέξη βιετναμέζικη" το οποίο καταγγέλει τον αποικιοκρατικό πόλεμο που ξεκινούσε τότε η Γαλλία στην Ινδοκίνα (-ναι, τότε δεν υπήρχαν ακόμα οι κακοί αμερικάνοι, ήταν οι καλοί ευρωπαίοι που διεξήγαγαν τον "πόλεμο ενάντια στο κακό"). Το κείμενο δημοσιεύεται στο "Libertaire", την εβδομαδιαία εφημερίδα της γαλλικής αναρχικής ομοσπονδίας. Είναι η αρχή μιας συνεργασίας που επισημοποιείται το 1951, με μια διακήρυξη που υπογράφουν ο Μπρετόν, ο Περέ και μια εικοσάδα ακόμα σουρρεαλιστές όπου ανακοινώνουν τη συνεργασία τους στην έκδοση της εφημερίδας: «Ο αγώνας για την αλλαγή των κοινωνικών δομών και ο αγώνας που αναπτύχθηκε από το σουρρεαλισμό για την αλλαγή των δομών του πνεύματος δεν είναι ανταγωνιστικοί αλλά συμπληρωματικοί. Η σύνθεσή τους οφείλει να επιταχύνει τον ερχομό μιας εποχής απελευθερωμένης από κάθε ιεραρχία και καταπίεση».

Τo 1953 ο Περέ δημοσιεύει το "Θάνατος στις αγελάδες και στο πεδίο της τιμής" και το 1956 την "Ανθολογία του Ύψιστου Έρωτα". Το 1954 πηγαίνει στην Ισπανία για να υπερασπιστεί τους τροτσκιστές Munis και Fernandez που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο από τον Φράνκο. Το 1955 πηγαίνει στην Βραζιλία, από όπου απελαύνεται το 1956 για πολιτικούς λόγους. Συμμετέχει στη συγγραφή του κειμένου "Ουγγαρία - Ανατέλλων Ήλιος", με το οποίο οι σουρρεαλιστές χαιρετίζουν την ουγγρική επανάσταση του 1956. Δραστηριοποιείται ενάντια στον αποικιοκρατικό πόλεμο της Γαλλίας στην Αλγερία και υπερασπίζεται τους αρνητές στράτευσης. Ετοιμάζει μια "Ανθολογία των λαϊκών μύθων, θρύλων και παραμυθιών της Αμερικής", την οποία δεν θα προλάβει να δει τυπωμένη.

Την άνοιξη του 1959 μπαίνει στο νοσοκομείο όπου θα πεθάνει στις 18 Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς. Ο τάφος του στη Batignolles δεν φέρει κάποιο θρησκευτικό σύμβολο... Είναι ένας μικρός κήπος που άγνωστοι φροντίζουν να παραμένει ανθισμένος μέχρι σήμερα. Μόνο μια επιγραφή: "Je ne mange pas de ce pain-la. -Δεν θα φάω απ' αυτό το ψωμί".

Αντί για επίλογος, ένα απόσπασμα από άρθρο του Περέ στην εφημερίδα "Le Libertaire", όπου αφού αναφερθεί στον επαναστατικό χαρακτήρα της ποίησης προσθέτει: «...αυτό όμως δεν συνεπάγεται ότι ο ποιητής θέτει την ποίηση στην υπηρεσία της πολιτικής πράξης. Αντίθετα, η ποιότητά του ως ποιητή τον καθιστά επαναστάτη, που οφείλει να αγωνίζεται σε κάθε πεδίο: τόσο σε αυτό της ποίησης όσο και σ' αυτό της κοινωνικής δράσης».

TIK

• Facta Non Verba #05

• Όλα τα τεύχη

• Παρουσιαζόμενα πρόσωπα και ομάδες