"Ένας χάρτης του κόσμου που δεν περιλαμβάνει την Ουτοπία,
δεν αξίζει ούτε μια ματιά."

Oscar Wilde

Βιογραφικά στοιχεία

16/10/1854 O Όσκαρ Ουάιλντ γεννιέται στο Δουβλίνο. Μητέρα του η συγγραφέας Φραντζέσκα Έλτζι (ψευδώνυμο Speranza).
1881 Δημοσιεύει την πρώτη του ποιητική συλλογή
1884 Παντρεύεται την Κόνστανς Λόυντ
1887-1889 Yπεύθυνος έκδοσης του μηνιαίου περιοδικού The Lady's World, το οποίο μετονόμασε σε The Woman's World και προέβη σε αλλαγές με στόχο την αλλαγή του ύφους του. Ειδικότερα, προέβαλε καλλιτεχνικά και πολιτικά θέματα, αποσκοπώντας στην καλλιέργεια ενός ευρύτερα ευαισθητοποιημένου -κυρίως γυναικείου- αναγνωστικού κοινού. Εγκατέλειψε το εγχείρημά του δύο χρόνια αργότερα.
1891 (Το σκάνδαλο Κουίνσμπερυ) Συνδέεται με τον ποιητή Λόρδο Άλφρεντ Ντάγκλας, γνωστό και με το ψευδώνυμο Bosie. Πατέρας του, ήταν ο 9ος Μαρκήσιος του Κουίνσμπερυ, τον οποίο ο Ουάιλντ μήνυσε τον Απρίλιο του 1895, μετά από προσωπικές επιθέσεις του μαρκήσιου και κατηγορίες περί ομοφυλοφιλίας του. Η πράξη του Ουάιλντ να κινηθεί νομικά κατά του μαρκήσιου, στράφηκε τελικά εναντίον του, καθώς βρέθηκε ο ίδιος κατηγορούμενος για ομοφυλοφιλία και τελικά καταδικάστηκε στις 25 Μαΐου του 1895 σε καταναγκαστικά έργα δύο ετών, αφού είχε νωρίτερα συλληφθεί, στις 6 Απριλίου.
30/11/1900 Πεθαίνει στο Παρίσι.

Ακόμη όλα είναι καλά, έφυγε αλλά έμεινε
Στης ζωής τα προκαθορισμένα όρια
Κι εξωγήινα δάκρυα θα γεμίσουν για αυτόν
Την στενή τεφροδόχο του ελέους
Απόβλητοι άνθρωποι θα είναι οι πενθούντες του,
Κι οι απόβλητοι πάντα πενθούν.

Καλλιτεχνική ταυτότητα

Ο Ουάιλντ θεωρείται ένας από τους κύριους εκπροσώπους του ρεύματος του αισθητισμού, το οποίο αναπτύχθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στη Βρετανία και αποτέλεσε σε ένα βαθμό προέκταση του συμβολισμού στη Γαλλία. Επηρεάστηκε ιδιαίτερα από το έργο των John Ruskin και Walter Pater και υπερασπίστηκε την τέχνη για την τέχνη, αρνούμενος την αναγκαιότητα ύπαρξης μιας ηθικής παραμέτρου στην τέχνη. Ως προβεβλημένος εκπρόσωπος του αισθητισμού, ο Ουάιλντ απέκτησε σημαντική φήμη και αναγνωρισιμότητα. Οι διαλέξεις που έδωσε στην Αμερική ήταν αφιερωμένες στο αισθητικό βρετανικό κίνημα, αν και δεν είχαν σημαντική απήχηση.

Πολιτική ταυτότητα

«Νομίζω πως είμαι κάτι παραπάνω από σοσιαλιστής. Είμαι περισσότερο κάτι σαν αναρχικός, πιστεύω.»

Aρχικά εξυμνήθηκε από μια κοινωνία που αργότερα θα τον απέρριπτε για αυτά που είπε και για αυτά που έκανε. Πίστευε πως αυτοί που συμμερίζονταν τις απόψεις του θα ήταν απόβλητοι, γιατί ποτέ δεν ένιωσε κομμάτι μιας κοινωνίας, η οποία θεωρεί την ομοφοβία αρετή κι όχι αυτό που είναι στην πραγματικότητα, μια ασθένεια.
Ο Όσκαρ Ουάιλντ εμπνεύστηκε από την πολιτική. Δεν επέλεξε να εθελοτυφλεί απέναντι στα κύρια προβλήματα της μοντέρνας, τότε, εποχής. Η φτώχεια για την οποία έγραψε έναν αιώνα πριν, στο έργο του «Η ψυχή του ανθρώπου μέσα στον σοσιαλισμό», υπάρχει στους δρόμους των μητροπόλεων σήμερα.
Ο Ουάιλντ έγραψε για τους φτωχούς σε σχέση με την φιλανθρωπία, «οι καλύτεροι αναμεσά τους δεν είναι ποτέ ευγνώμονες. Είναι αχάριστοι, δυσαρεστημένοι, απείθαρχοι και εξεγερμένοι? ο άνθρωπος δεν πρέπει να είναι έτοιμος να ζήσει σαν ένα κακοταϊσμένο ζώο. Θα πρεπε να αρνηθεί να ζει έτσι, και να προτιμά να κλέψει?»

Ο Ουάιλντ ζούσε σε μια εποχή όπου περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι στο Λονδίνο ζούσαν στη φτώχεια. Τη λύση θα την έφερνε ο σοσιαλισμός, όπου η ιδιοκτησία θα μετατρεπόταν από ατομική σε δημόσιο πλούτο και η κοινωνία θα επανερχόταν «στην κανονική της κατάσταση, δηλαδή ενός υγειούς οργανισμού και θα διασφάλιζε την ευημερία σε κάθε μέλος της κοινότητας.» Όσο για τους φτωχούς, «γιατί θα έπρεπε να είναι ευγνώμονες με τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των πλουσίων;»

«Αν ο σοσιαλισμός είναι εξουσιαστικός,
αν υπάρχουν κυβερνήσεις οπλισμένες με οικονομική δύναμη όπως είναι τώρα με πολιτική δύναμη,
αν με μια λέξη, πρόκειται να έχουμε βιομηχανικές τυραννίες, τότε η τελευταία κατάσταση
των ανθρώπων θα είναι χειρότερη απ' την πρώτη.»

Ο Ουάιλντ ήταν σίγουρος για το μέλλον που οραματιζόταν για την ανθρωπότητα. Δεν ήθελε να δει μια βιομηχανική τυρρανία να χτίζεται στο όνομα του σοσιαλισμού: «όλες οι κυβερνήσεις είναι αποτυχίες», έλεγε, όσο η σοσιαλιστική δημοκρατία είναι «το μαστίγωμα των ανθρώπων από τους ανθρώπους για τους ανθρώπους». Η κύρια εμμονή του ήταν με αυτό που αποκαλούσε «ατομικισμό». Ή η θέληση της ελευθερίας. «Ο σοσιαλισμός έχει αξία γιατί θα οδηγήσει στον ατομικισμό».

Αντιτάθηκε στον εγκλεισμό των ανθρώπων για τα εγκλήματα ενάντια στην ιδιοκτησία, επιχειρηματολογώντας πως «μια κοινωνία είναι κατά πολύ πιο αποκτηνωμένη από τη συνηθισμένη άσκηση της τιμωρίας, παρά από την περιστασιακή εμφάνιση του εγκλήματος.»
Τάχθηκε υπέρ των περισσότερων πολιτικών κρατουμένων της εποχής του. Μαζί με τον Τζωρτζ Μπέρναρ Σω υπέβαλαν αίτηση για την απελευθέρωση των μαρτύρων του Χάιμαρκετ (αναρχικοί συνδικαλιστές που εκτελέστηκαν για το ρόλο τους στο κίνημα για το οκτάωρο). Αντιλήφθηκε τα ψέματα και την άσκηση πίεσης που δέχτηκαν στο δικαστήριο στο Σικάγο.

«Ένας χάρτης του κόσμου που δεν περιλαμβάνει
την Ουτοπία, δεν αξίζει ούτε μια ματιά.»

Ο Ουάιλντ έζησε τη ζωή του χωρίς να απαρνηθεί ποτέ τα πιστεύω του και τις επιλογές του. Έγραψε το «Η ψυχή του ανθρώπου στο σοσιαλισμό» πριν από 100 περίπου χρόνια, κι όμως οι ιδέες που εξέφρασε είναι ακόμα ζωντανές και ουσιώδεις. Εξέφρασε την άποψη ότι όλοι υπάρχουμε, αλλά μόνο κάποιοι πραγματικά ζούμε. Κάποιοι από μας ζούμε, διότι οδηγούμε τον κόσμο που μας περιβάλλει προς ένα διαφορετικό κόσμο.

«Η ανυπακοή
στα μάτια ενός ανθρώπου που έχει διαβάσει ιστορία,
είναι η πραγματική αρετή του ανθρώπου.»

«Ο καθένας
είναι ο διάβολος του ίδιου του του εαυτού,
και φτιάχνουμε αυτόν τον κόσμο την κόλασή μας.»

«Οι άνθρωποι έχουν την ακόρεστη περιέργεια
να γνωρίζουν τα πάντα,
εκτός από αυτά που αξίζει να γνωρίζουν.»

«Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι κάποιοι άλλοι.
Οι σκέψεις τους είναι οι απόψεις κάποιων άλλων,
οι ζωές τους μια μίμηση, τα πάθη τους παραθέματα.»

Lilith + Ink

• Facta Non Verba #12